زعفران Saffron
نام
علمی Crocus sativus
یکی از درسهای ارشدم به نام شیمی هتروسیکل که موضوعات متنوع مثل گیاهان دارویی است.
كليات گياه شناسي:
زعفران گياهي است پايا با ارتفاع تقريبا 30
سانتيمتر كه داراي برگهاي دراز و سبز مانند تره است . ساقه زير زميني آن از
دو پياز تشكيل میشود . اين پيازها سخت و مدور و
گوشتدار و پوشیده از غشاء
هاي نازك قهوه اي رنگ مي باشد . گلهاي زعفران ارغواني ، منظم و شامل لوله اي دراز است كه
به سه گلبرگ و كاسبرگ منتهي مي شود .
زعفران
خيلي مرغوب قسمت كلاله گل يعني قسمت انتهايي خامه است و ميله خامه ، زعفران درجه دو و نامرغوب را تشكيل مي دهد .
برداشت
زعفران بدين ترتيب است كه قسمت كلاله هر گل
را بر ميدارند و بين كاغذ قرار مي دهند تا خشك شود و سپس بسته بندي مي كنند . استاندارد زعفران كه در فرانسه صورت گرفته است اعلام کرد كه بايد 50 عدد از الياف زعفران
بيشتر از0/277 گرم وزن داشته باشد و درصد رطوبت آن 13 درصد باشد . همچنين
هر ميليگرم آن بايد بتواند 700 سانتيمتر مكعب آب را بطور محسوس رنگي كند .
تركيبات شيميايي: 
زعفران داراي مواد چرب ، املاح معدني ، موسيلاژ و اسانس هاي فراوان مي باشد .رنگ زعفران
مربوط به ماده اي بنام كروسين است كه در آن وجود دارد پياز زعفران سمي است و مصرف يبش از حد آن براي حيوانات
كشنده است .
خواص داروئي:
زعفران از نظر طبقديم ايران گرم و خشك است .
مهمترين خاصيت زعفران كه از قديم الايام از
آن استفاده می شده است درمان
افسردگی
مي باشد . اين خاصيت مهم حتي در شعر شاعران نیز
انعكاس يافته است . شاهد آن شعر خاقاني است كه مي گويد :
گر كسي را زعفران شايد
فزايد گو فزاي *** چون تو با غم خو گرفتي زعفران كس مخور
زعفران
دارای بويی قوی و طعمی تلخ مي باشد :
1) خوردن چاي زعفران باعث هضم غذا
مي شود .
2) اثر مسكن درد دارد .
3) قاعده آور است .
4) باعث تحريك اعصاب مي شود .
5) زعفران
خون ساز است و گردش خون را آسان مي سازد .
6) مصرف زعفران خونريزي هاي بعد از زايمان را از بين مي برد .
7) قواي
جنسي را تقويت مي كند .
8) كبد
را تصفيه وقوي مي سازد .
9) سرفه
را رفع و اثر مفيد روي درمان برونشيت دارد .
10) كليه
و مثانه را پاك مي كند .
11) آرام
بخش و خواب آور
است .
12) زعفران ضد تشنج است .
13) گاز
معده را برطرف مي كند .
14) ادرار
آور است .
15) و اگر بالاخره مي خواهيد هميشه شاد
و خندان باشيد زعفران بخوريد .
16) فرمول قديمي زعفران
براي تنظيم عادت ماهيانه خانم ها و بازكردن
قاعدگي سال هاست كه بكار مي رود و اثر بسيار مفيدي دارد
.
16-1 > (تارتارات آهن و پتاسيم 0/5 گرم - گرد زعفران 0/5 گرم - پودر دارچين 2 گرم - از اين مخلوط چهار
بار در روز استفاده كنيد .)
طرز استفاده:
از زعفران مي توان به شكل هاي مختلف استفاده كرد
دم
كرده زعفران يا چاي زعفران
:
2گرم زعفران
را در يك ليتر آب جوش ريخته و بمدت نيم ساعت روي
آتش بسيارملايم بگذاريد تا دم بكشد .
تنطور زعفران:
يك گرم زعفران را سائيده و با 10 گرم
الكل سفيد 80 درجه مخلوط كزده و در شيشه ريخته و در آنرا ببنديد . اين شيشه
رادر جاي تاريكي گذاشته و هر روزه آنرا تكان دهيد پس از دو هفته آنرا صاف
كرده و از آن استفاده كنيد .
گرد زعفران
:
زعفران را
در فر با حرارت 25 درجه سانتيگرد خشك كرده و سپس آسياب كنيد و از الك خيلي
ريز كنيد تا گرد نرمي بدست آيد .
مضرات :
چون
زعفران بر روي سيستم توليد مثل اثر دارد بنابراين
زنان حامله بايد از خوردن آن احتراز كنند زيرا ممكن است باعث سقط جنين شود .
خوردن زياد زعفران براي كليه ها مضر است .
اشتها را كم مي كند و ايجاد سردرد مي كند و باعث اختلال حواس مي شود .
زعفران
را بايد در شيشه هاي دربسته و دور از نور نگهدري كرد زيرا عطر و رنگ خود
را در اثر نور از دست مي دهد .